Złudzenie wiedzy po fakcie
Atlas błędów poznawczych #27 · Informacja i przekonania. „wiedziałem, że tak będzie”
Jak to wygląda w tradingu
- „to było oczywiste” po każdym dużym ruchu
- surowa ocena własnych decyzji podjętych w niepewności
- przekonanie, że rynek jest łatwiejszy, niż jest
Przykład z sesji
Po wybiciu z 25.09 (atlas order flow #7) wykres wygląda jak oczywisty trend. W chwili wybicia ten sam obraz pasował też do fałszywego wybicia z 24.09 (atlas order flow #8). Atlas pokazuje oba, żeby ćwiczyć patrzenie bez znajomości końca.
Co mówią badania
Baruch Fischhoff (1975) pokazał, że osoby znające wynik zdarzenia historycznego oceniały go jako znacznie bardziej przewidywalny niż osoby, które wyniku nie znały, i nie zdawały sobie sprawy, że wiedza o wyniku wpłynęła na ich ocenę.
Powiązane błędy
- Myślenie wynikowe (#28)
- Błąd narracji (#26)
- Nadmierna pewność siebie (#11)
Najczęstsze pytania
Czym jest złudzenie wiedzy po fakcie?
Po poznaniu wyniku wydaje się, że był on łatwy do przewidzenia. Przeszłe niepewności znikają z pamięci. Po angielsku: hindsight bias.
Jak złudzenie wiedzy po fakcie objawia się w tradingu?
Typowe objawy: „to było oczywiste” po każdym dużym ruchu; surowa ocena własnych decyzji podjętych w niepewności; przekonanie, że rynek jest łatwiejszy, niż jest.
Treść edukacyjna, nie porada psychologiczna ani rekomendacja inwestycyjna.